Psikofarma »

Eylül 26, 2016 – 11:07 pm | 14.137 Kez Görüntülendi

Epilepsi Nedir? Epilepsi İlaçları Nelerdir?

Epilepsi nedir?

Epilepsi normal nörolojik işlevleri bozan tekrarlayıcı nöbetlerin …

Read the full story »
Antidepresan İlaçlar

Antidepresan İlaçlar »»» Depresyon tedavisinde kullanılan ilaçlardır. kimyasal yapılarına ya da etki düzeneklerine göre sınıflandırılırlar.

Antimanik İlaçlar

Antimanik İlaçlar »»» Zihin Dengeleyiciler Depakene Depakote sprinkles Lamictal (lamatrogine) Lithium (lithium carbonate) Eskalith Lithobid

Antipsikotik İlaçlar

Antipsikotik İlaçlar»»» Şizofrenideki düşünce bozukluğu, hallüsinasyonlar ve delüzyonlar gibi gürültülü psikoz belirtilerini giderir ve nüksü önlerler

Anksiyolitik İlaçlar

Anksiyolitik Sedatif Hipnotik ilaçlar »»» anksiyete tedavisinde kullanılan ilaçlardır. Diğer bir deyişle kaygı ve korku gidericiler olarak da adlandırılırlar

Antiepileptik İlaçlar

Antiepileptik ilaçlar »»» Epilepsinin yanı sıra epileptik olmayan nöbetlerin tedavisinde de kullanılılan ilaçlar Fenitoin Karbamazepin Barbitüratlar

Home » ilaç, ilaçlar, Psikofarmakolojik Yazılar

Şizofreni ve Agmatin İlişkisi

Submitted by on Ağustos 5, 2009 – 11:54 pm | 5.504 Kez Görüntülendi

ve İlişkisi
Türk bilim adamları, günümüzde kesin tedavisi olmayan ve her yüz kişide bir görülen şizofreninin şifresini çözdü, şizofreniye beyinden fazla miktarda salgılanan ”agmatin” adlı kimyasalın neden olduğunu kanıtladı.
AA muhabirinin edindiği bilgiye göre, Gülhane Askeri Tıp Akademisi (GATA) Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı Başkanı Albay Prof. Dr. Tayfun Uzbay ve ekibi, yüksek dozda agmatin verilen farelerde şizofreninin modellendiğini ve hastalığın tedavisinde kullanılan mevcut ilaçların bu modelde hiçbir şekilde iyileşmeyi sağlamadığını belirledi.
Araştırmacılar, ABD’de tarım alanında kullanılan 3 maddenin yeni bir tedavi yöntemi olarak şizofrenide kullanılabileceğini ortaya koydu.
Bilim adamları, tıp literatürüne giren ve patent alan araştırma kapsamında, şizofreniye neden olduğu saptanan maddenin kanda tahlil edilip edilemeyeceğine ilişkin yeni bir çalışmaya da imza attı.
GATA Ocak 2009 Haber Bülteni’nde, ”çalışmanın TÜBİTAK destekli olduğu ve patent alınmasının ardından araştırma sonuçlarının ‘European Neuropsychopparmacology ve Journol of Psychopharmacology’ isimli dergilerde yayına kabul edildiği” belirtildi.
-ŞİZOFRENLERDE REALİZASYON YAPILAMIYOR-
Uzmanlardan alınan bilgiye göre, hezeyanlar ve paranoid düşüncelerle kendini gösteren şizofreni, dışardan gelen uyarılar beyinde realize edilemediği ya da yanlış kodlandığı için, kişi konuya ilişkin doğru bir değerlendirme yapamıyor.
Sağlıklı kişilerde iletişim esnasında kurulan sözlü ya da davranışsal uyarılar, beynin içindeki duygu ve düşünceleri yönlendiren kısımda realize ediliyor ve sinir ağları aracılığıyla beyin kabuğuna iletilerek uygulamaya sokuluyor. Sistem doğru işlemediğinde, uyarı dış katmana hatalı gidiyor ve realizasyon yapılamıyor. Bu nedenle şizofreni hastası ”Bana bakıyor, benimle ilgili planları var ya da beni öldürmek istiyor…” gibi düşünceler içine giriyor. Bu durumun, ağırlaşması halinde de kişi gerçekte var olmayan kişilerle konuşmaya başlıyor, kendini çeşitli hayallere inandırıyor ve hezeyanlar içine giriyor.
Şizofreni tedavisinde günümüzde kullanılan ise bunları dengeliyor ancak kesin iyileşme sağlamıyor. Hepsinden önemlisi hastalığın nedeni tam olarak bilinmediğinden, kullanılan ilaçların etkisi kişiden kişiye değişebiliyor. Bilim adamlarının öngörüsüne göre, ya bu semptomları bastırıyor ya da onarıyor. Vakaların çoğunda ya ömür boyu ilaca bağımlılık ortaya çıkıyor ya da ilaca rağmen semptomlar devam ediyor. Özellikle hezeyan dönemlerinde intihar oranlarının oldukça yüksek olduğu belirlenen şizofreni hastaları, bu dönemde yakın çevresine de zarar verebiliyor.
-PROJE BAŞLATILDI-
Çalışmaya imza atan GATA Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı Başkanı Albay Prof. Dr. Uzbay başkanlığında Doç. Dr. Gökhan Göktalay, uzman Dr. Hakan Kayır ile uzman Dr. Murat Yıldırım, alkol-nikotin-eroin gibi maddelerin etkilerini deney hayvanları üzerinde araştırıyor.
Araştırmacılar, yaptıkları çalışmalarla madde bağımlısı yapılan farelerle şizofreni hastalığı arasındaki ilişkiyi ele aldı ve ”Alkol ve madde bağımlılığı ile şizofreninin nörobiyolojik temellerinin araştırılması” adlı projeyi başlattı.
Projede, araştırmacılar madde bağımlısı yapılan hayvanlarla, şizofreni modellenen hayvanların beyinlerindeki ortaklıkları ve ilaçların madde bağımlılığı tedavisinde kullanılıp kullanılamayacağını, madde bağımlılığı yapan bazı maddelerin de şizofreniyi tedavi edip edemediğini inceledi.
-KİMYASAL MADDE VERİLEN FARELER ŞİZOFREN OLDU-
Proje kapsamında GATA’lı araştırmacılar, 5 yıl süren araştırmaları sonunda şizofreni modellenen fareler üzerinde yaptıkları incelemelerde önemli bulgulara ulaştı.
Çalışmada laboratuvar ortamında alkolik yapılan farelere ayrı ayrı deneylerde şizofreni tedavisinde kullanılan ilaçlar ve beyinden salgılanan ”agmatin” isimli kimyasal bir madde veriliyor.
Araştırmacılar, deneylerde yüksek dozda agmatin verilen hayvanlarda, şiddetli şizofreni belirtilerini saptadı. Farelerde, şizofreni ilaçları verildiğinde de iyileşme sağlanamadığını ortaya koyan araştırmacılar, agmatinin şizofreni yapabilecek önemli bir etken olduğunu saptadı.
Türk araştırmacılar, bu durumun kullanılan şizofreni ilaçlarında tam başarı elde edilememesinin nedeni olabileceğini de ortaya koydu.
Prof. Dr. Uzbay ve arkadaşları ayrıca agmatin oluşumunu engelleyen ve halen ABD’de tarımda parazit ve mantar öldürücü olarak kullanılan üç kimyasal maddenin veya buna benzer kimyasalların toksisite değerlendirmeleri yapıldıktan sonra şizofreninin tedavi edilmesinde denenebileceğini de öngördü.
Bu kapsamda Uludağ Üniversitesinde yürütülen ”Kan analizi ile agmatin tayini yapılabilir mi?” çalışmasının sonuçlanmasıyla da hezeyan dönemlerindeki şizofreni hastalarında agmatinin artıp artmadığı araştırılabilecek.
Öte yandan, şizofreni tanı ve tedavisinde çığır açacak olan buluşa firmalarının da ilgi göstererek klinik araştırmalar için kaynak aktarması, altyapısı uygun araştırma merkezlerinde klinik öncesi ve sonrası faz çalışmalarının yapılması gerekiyor.
-PATENT ENSTİTÜSÜ NE DİYOR?-
Türk bilim adamları, bu önemli buluşlarıyla Türk Patent Enstitüsünden (TPE) patent aldı. Çalışmaya Avusturya Patent Enstitüsünden de ”uluslararası incelemeli patent” verildi.
TPE Başkanı Başkanı Prof. Dr. Habip Asan da Prof. Dr. Uzbay ve ekibinin 31 Ekim 2007’de ”Şizofreni Tedavisi İçin Yeni Bir Farmasotik Bileşik” başlıklı başvuru yaptıklarını belirterek, patentin 21 Ocak 2009’da yayımlanan Resmi Patent Bülteninde ilan edildiğini bildirdi. Asan, ”Verilen bu patent, başvuru tarihi olan 31 Ekim 2007 tarihinden başlamak üzere 20 yıl süre ile geçerli olacak” dedi.
Sağlık alanındaki patentin önemini vurgulayan Asan, çalışmanın ”madde bağımlılığı ile şizofreni arasında biyolojik bir benzerlik olması düşüncesi, bu hastalıklardan biri için kullanılan ilaçların diğeri için de yararlı olabileceği fikrinden doğduğunu” belirtti.
Asan, çalışmayla ilgili şu bilgileri verdi:
”Çalışmada agmatinin morfin ve alkol bağımlılığı üzerine olumlu etkileri göz önüne alındığında şizofreni modelinde de olumlu etkiler oluşturabileceği öngörülmüş ancak agmatinin şizofreni belirtilerine neden olduğu gösterilmiştir.
Buluşun amacı, agmatin ile şizofreni arasındaki bağlantıyı göstermek suretiyle şizofreni tedavisinde kullanılmak üzere yeni bir farmasotik terkip, sözü geçen terkibin farmasotik olarak kabul edilen türevleri ve farmasotik olarak kabul edilen tuzlarını elde etmektir. Buluşun bir diğer amacı ise agmatin ve şizofreni arasındaki doğrusal ilişkiye dayanarak şizofreni tanısı için yeni bir yöntem ve bu yönteme uygun kanda ve beyinde agmatin düzeyini hızlı ve doğru bir biçimde ölçmeye yardımcı olabilecek bir kit veya düzenek geliştirmektir. Bu amaçla, agmatin ve şizofreni arasındaki bağlantıyı gösterir çalışmalar gerçekleştirilmiştir.”(1)
Türk bilim adamları, “agmatin” adlı kimyasalın şizofreniye neden olabileceği yönündeki buluşunun geliştirilmesi ve ilaca yönelik çalışmaların yapılabilmesi için ABD’den işbirliği çağrısı geldi.
Sinir bilimi alanında tartışmasız olarak dünyadaki en önemli üç üniversiteden biri kabul edilen California Üniversitesi, TÜBİTAK’a ve GATA’ya konu ile ilgili daha kapsamlı araştırma yapmak için işbirliği teklifinde bulundu.
ABD’de büyük firmalara ilaç geliştirilmesi için aracılık yapan Biotech Pharma-Device Consulting LLC isimli şirket de Gülhane Askeri Tıp Akademisi (GATA) Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı Başkanı Albay Prof. Dr. Tayfun Uzbay ve ekibiyle anlaşma imzaladı.
Prof. Dr. Tayfun Uzbay, AA muhabirine yaptığı açıklamada, “agmatin” adlı kimyasalın şizofreniye neden olabileceği yönündeki çalışmalarının bilim dünyasında yankı bulduğunu söyledi.
Buluşun, uluslararası saygın tıp dergilerinde duyurulması, haberin ulusal ve uluslararası basında yer almasından sonra, 3 Nisan 2009’da halen 9 adet Nobel ödüllü bilim insanının görev yaptığı San Diego’daki California Üniversitesi’nde düzenlenen konferansa konuşmacı olarak katıldığını anlatan Uzbay, katılımcıların her birinin psikiyatri, nöroloji ve farmakoloji alanında dünyada alanında kabul görmüş çalışmalara imza atan kişiler olduğunu belirtti.
Uzbay, konferansa Irvine’da şizofreni nedeniyle yaşamını yitiren ve intihar eden kişilerin beyinlerinde araştırma yapılan beyin bankasından ve New Jersey’den Biotech Pharma-Device Consulting LLC Şirketi’nden yetkililerin de dinleyici olarak katıldığını ifade etti. Uzbay, sunum sonrasında katılımcıların kendisinden tek tek bilgi aldıklarını bildirdi.
ABD’nin teklifi TÜBİTAK’ta
Uzbay, bilimin spekülasyonu kabul etmediğini, mevcut verilerin teyit edilmesi ve geliştirilmesi gerektiğini vurgulayarak, ekibinin laboratuvarda bilimsel veriler ışığında çalışmalarını sürdürdüğünü söyledi.
Yurt dışındaki bilim insanlarından çok olumlu tepkiler aldıklarını ifade eden Uzbay, ” ABD’li bilim adamları tezimize kesinlikle olumsuz yaklaşmadı ve bu yönde bir eleştiride bulunmadı” dedi.
ABD’li bilim insanlarının konferansın ardından işbirliği yapmak istediklerini belirttiklerini anlatan Uzbay, şunları kaydetti: “Prof. Dr. Athina Markou, tezimizin madde bağımlılığı ve şizofreni alanında önemli ve yeni kanıtlar sunduğunu, bu alanda yeni bir kapı açabileceğini, önceki bazı verilerle uyumlu olduğunu belirtti ve üniversitesi adına TÜBİTAK’a yazı yazarak beraber çalışılması için iş birliği teklifinde bulundu.
Gönderilen resmi yazıda ‘Prof. Dr. Tayfun Uzbay 30 Mart-10 Nisan arasında Üniversitemizi ziyaret ederek bir seminer vermiştir. Bu seminerde Uzbay, şizofreni alanındaki yeni ve orijinal verilerini bizimle paylaşmıştır.
Bu seminerdeki iletişime dayanarak, buradaki laboratuvar ile Uzbay’ın laboratuvarı birlikte madde bağımlılığı ile şizofreninin zeminiyle ilgili yeni araştırmalar yapabilmek için işbirliği yapılması kararlaştırıldı’ denildi. Ayrıca çalışma ekibinden Dr. Hakan Kayır da California Üniversitesi Psikiyatri Bölümü’ne kabul edildi. Şu anda TÜBİTAK’ın da desteği ile Prof. Athina Markou’nun laboratuvarında çalışıyor.”
“Johnson and Johnson firması ilgileniyor”
Uzbay, bunun yanı sıra agmatinle bağlantılı şizofreni ilacı geliştirilebilmesi için ilaç firmalarıyla bağlantı kuran Amerikan firması olan Biotech Pharma’nın da kendileriyle temasa geçtiğini belirterek, şöyle devam etti:
“Bu firma ABD’de lisanslı olan ve aralarında Cefizox ve Cefazolin gibi sefaloporin grubu antibiyotiklerin, Haldol ve Haldol Dekonat gibi şizofreni tedavisinde kullanılan ilaçların da bulunduğu önemli bazı ilaçların geliştirilmesine katkı sağlayan ciddi bir firmadır.
Johnson and Johnson, Novartis, Schering-Plough ve Hoffmann-LaRoche gibi ilaç endüstrisinin önemli firmaları ile işbirliği yapmaktadır. ABD’de bu alanda ilaç geliştirilmesi için bizimle bir anlaşma imzaladı.
Şimdi kendisine yetki verildi. Şirket, ABD’de ilaç geliştirilmesi ve faz çalışmalarının yapılabilmesi için ilaç firmalarıyla temasa geçiyor. Şu an için Johnson and Johnson firmasının ilgilendiği iletildi ancak çalışmanın biraz daha geliştirmesi gerekiyor.”
“Uluslararası patent başvurusunu kaçırdık”
Bu alanda alınan patentin şu anda sadece Türkiye için geçerli olduğunu ancak dünyada başka bir bilim insanının da bu konuda yeni bir patent alamayacağını, bununla beraber yurt dışında herhangi bir bilim insanı veya firmanın, daha ileri bulgular elde ederek ilaç geliştirebileceğini vurgulayan Uzbay, “Buna Türkiye olarak hiçbir şey yapamayız” diye konuştu.
Bu nedenle, bulguları yeni verilerle destekleyerek doğrudan PCT (uluslararası patent) başvurusu yapacaklarını anlatan Uzbay, “Sanırım kısa süre içinde yeni patent başvurularımızı yapacağız. Elimizdeki veriler yeni patent olabilecek etkinlikte ve TÜBİTAK’tan da destek sağladık” müjdesini verdi. Uzbay, ayrıca 22-25 Ekim 2009 tarihinde Şanghay’da yapılacak olan 7. International Drug Discovery Science and Technology (Uluslararası İlaç Keşfi Bilim ve Teknoloji) kongresinde de bir konferans vermek üzere resmi davet aldığını kaydetti.
“Ticari kaygı taşımıyoruz”
Uzbay, çalışmaya imza atan Doç. Dr. Gökhan Göktalay, uzman Dr. Hakan Kayır ile uzman Dr. Murat Yıldırım’dan oluşan ekibinin kesinlikle “ticari bir kaygı taşımadıklarını” da vurguladı. Bilim insanlarının, bu çalışmadan yola çıkarak yeni araştırmalar yapmasını amaçladıklarını dile getiren Uzbay, “Tezimizin arkasındayız. Şizofreni hastaları için ilaç geliştirilmesine katkı sağlayabilirsek ne mutlu bize” dedi.(2)
Kaynaklar:
(1) – http://www.samanyoluhaber.com/haber-138129.html
(2) – http://www.cnnturk.com/2009/saglik/07/15/gel.beraber.sizofreni.ilaci.yapalim/535070.0/

Bir önceki yazımız olan Melatonin başlıklı makalemizde akşam yemeklerini terk etmek, Anti-aging ve epifiz hakkında bilgiler verilmektedir.