Erken Boşalmaya Son mu?
Google Arama Sonuçları
Bu sayfaya aşağıdaki kelimeleri ararken ulaştınız:
Sayfada ilk kullanıldığı yere atlamak istediğiniz kelimeyi tıklayabilir ya da arama sonuçlarına geri dönebilirsiniz.
Prematür ejakülasyona özel bir ilaca doğru: Dapoxetine
Prematür ejakülasyon (PE) erkekte en sık görülen cinsel fonksiyon bozukluğu olup kişi ve partnerinin cinsel ve cinsellik dışı ilişkilerini olumsuz yönde etkileyen önemli bir olaydır. Cinsel yönden aktif erkek toplumunda PE prevalansı %4-39 oranında olup bazı ülkelerde hastaların kendilerinin bildirdiği PE oranı ABD’de %26, Almanya’da %24 bulunurken bu oran Güneydoğu Asya ülkelerinde %31 gibi yüksek bir orana ulaşmakta, Orta Doğu ülkelerinde ise bu oran %12 gibi düşük bir seviyede seyretmektedir (1,2). 1960’lardan itibaren kadın orgazmının keşfi üzerine yoğunlaşma ve feminist hareketler sonrası PE konusu daha fazla gündeme gelmiştir (1). Dünyada PE’u olan erkek sayısının 100 milyonun üzerinde olduğu tahmin edilmedir. Yapılan çalışmalarda her üç erkekten birinde PE olduğu, bunlardan yarısının bunu sorun yaptığı ortaya konulmuş olup, PE altı çiftten birinde problem teşkil etmektedir.
Erken boşalma ilk kez 1887 yılında Gross tarafından tanımlanmış, ejakülasyo prekoks ismi ise 1917 yılında Abraham tarafından konulmuştur (3). Ejakülasyo prekoks American Psychiatric Association’ın tanımına göre erkekte penisin vajene girmesinden önce veya hemen sonra, minimal bir cinsel uyarıyla kişinin istemi olmaksızın, kontrolü dışında sürekli olarak veya tekrarlayan bir şekilde boşalması dır (4). Masters ve Johnson’un tanımına göre ise cinsel ilişkilerin %50’sinden fazlasında boşalmanın kontrol edilememesi ve partnerin orgazm olamamasıdır (5). Prematür ejakülasyon konusunda bunca yeni bilgiye rağmen hala emekleme çağında olduğumuz da ayrı bir gerçektir.
Prematür ejakülasyonun medikal tedavisinde çok sayı da ilacın ismi geçmesine rağmen bu amaçla kullanım için henüz FDA onayı almış bir ilaç yoktur. Topikal anestezik ajanların glansta uyuşukluğa neden olduğu, lokal uygulandı ktan sonra vajene giriş öncesi öncesi glans yıkanmadığı takdirde eşinin vajen duvarında anestetik etki ederek cinsel yönden uyarılmayı azalttığı gibi bazı kişilerde veya partnerlerinde allerjik reaksiyonlara neden olmaktadır (6). PE’nun medikal tedavisinde önemli yer tutan serotonin reuptaki inhibitörlerini AUA’nin Prematür Ejakülasyonda Farmakolojik Tedavi 2004 Guideline’larına göre incelediğimizde bunlardan Clomipramin’in (Anafranil) nonselektif olduğunu, selektif olanlardan (SSRI) nefadozone, citalopram ve fluvoksaminin etkilerinin az olduğunu, fluoxetine, paroxetine ve sertralinin daha etkili olduğu görmekteyiz. Bunlara rağmen bazen SSRI’nin etkisinin tahmin edilemediğ ini veya etkinin geç başladığını, doz arttıkça etki yanı sıra yan etkilerin de arttığını görmekteyiz. SSRI’ne bağlı sinirlilik hali, ağız kuruluğu, başağrısı ve uyku halini görmekteyiz (7). Kronik kullanımın da libidoyu ve ereksiyon fonksiyonunu azalttığına ait yayınlar bulunmaktadır.
Bütün bu olumsuzluklar PE tedavisinde bu amaçla kullanı m için FDA onayı olan yeni ilaç arayışını da beraberinde getirmiştir. Bu amacla geliştirilecek olan ilaç uzun süreli kullanılmamalı, sadece koitus anında alınmalı, kısa sürede etkili olabilmeli, kısa yarılanma ömrüne sahip olmalı ve boşalmayla ilgili ilgili serotonin reseptörlerine özel olmalı dır. Dapoxetine bu amaçla ortaya çıkmış kısa süreli bir selektif serotonin reuptake inhibitörüdür. Diğerlerinden farkı sadece yarılanma ömrüdür. Yarılanma ömrü 0,46 saat olup etkisi 1-2 saat içinde başlamaktadır. Kanda pik seyiyeye 1 saatte ulaşmakta ve 24. saatin sonunda kanda sadece %5’i kalmaktadır. Birikim özelliği yoktur, çabuk etki etmekte ve vucudu çabuk terk etmektedir. İhtiyaç halinde kullanılacak bir ilaçtır ve etkisi çabuk başladığı için planlı bir cinsel aktivite gerektirmemektedir. Yapısı şuoxetine benzemektedir. Beyinde serotonin, dopamin gibi nörotransmitterlerin geri emilimini bloke ederek etki etmektedir. Dapoxetinin kronik kullanımı yoktur. Günde ikinci doz da alınabilmektedir. Yan etkileri vardır, özellikle %20 oranında olan bulantı önemlidir fakat yan etkiler kısa süreli olduğu için kişiyi fazla etkilememektedir. SSRI’nin en önemli yan etkilerinden biri de libido kaybıdır, fakat dapoxetine vucuda çabuk girip çabuk terk ettiği için bu etki de hissedilmemektedir.
Dapoxetine güncel basında fazlasıyla yer almasına rağmen henüz medikal markette bulunmamaktadır. ABD’de 60 merkezde Dapoxetinin faz III çalışmaları sürmektedir. FDA onayı için firma 28.12.2004 tarihinde başvuruda bulunmuş olup muhtemelen 2006 yılında piyasaya çıkması beklenmektedir. FDA onayı aldığı taktirde PE tedavisinde spesifik olarak kullanılan ilk farmasötik olacaktır. Bu endikasyon için FDA onayı alma ihtimali %25 görülmektedir.
Dapoxetin ile ilgili çalışmaları incelediğimizde; Faz II çalışmasında 23-66 yaşları arasında IELT süresi(intravaginal ejaculation latency time=penisin vajene girmesinden boşalmanın olmasına kadar geçen süre) 2 dakikadan az olan 166 PE’lu erkeğe cinsel ilişkiden 1-2 saat önce 60 veya 100 mg dapoxetine veya plasebo verilmiş, tedavi öncesi 1,01 dakika olan IELT süresi 2 haftalık tedavi sonrası nda plasebo alan grupta 2,06 dakikaya, 60 mg’lık dozda 2,93 dakikaya ve 100 mg lık dozda 3,20 dakikaya yükselmiştir. Bu çalışmada yan etki olarak bulantı 60 mg da %5,6, 100 mg da %16,1 ve plaseboda ise 0,7 oranında görülmüştür. Dapoxetin alanlardan 10 hasta bulantı ağırlıklı yan etkilerden dolayı çalışmadan ayrılmış olup bunlardan 9’u 100 mg, biri ise 60 mg dapoxetin alan gruptaydı (8).
AUA’nın Mayıs 2005’de San Antonio’da yapılan toplantı sında da dapoxetine ile ilgili çalışmalar ön plana çıkmış ve Pryor ve ark.nın (740 nolu özet) faz III klinik çalışmasında 18-77 yaşları arasında 6 aydan daha uzun süreli şikayetleri olan 2614 PE olgusuna 2 hafta süreyle haftada 2 kez olmak üzere 30 ve 60 mg dapoxetine veya plasebo verilmiştir. Bu çalışmada IELT süresi 2 dakikanın üzerinde olan vakalar çalışmaya dahil edilmemiştir. Dapoxetin alanlarda cinsel ilişkiden memnuniyet en az iki kat artmıştır. Çalışmanın sonunda IELT süresi 30 mg dapoxetin alan grupta 1,8 dk, 60 mg dapoxetinde 2,5 dk ve plaseboda 55 sn uzamıştır. Bu çalışmada da yan etki olarak görülen bulantı 60 mg lık dozda %20 oranında, 30 mg da %7 oranında ve plaseboda %2 oranında gözlenmiştir (9).
AUA 2005 toplantısında Modi ve ark (878 nolu özet) dapoxetine ve alkol alımı arasındaki ilişkiyi inceleyen 24 olguluk randomize çift kör çalışmasında olgulara dapoxetine 60 mg+ethanol, dapoxetine 60 mg + plasebo veya plasebo+alkol verilerek incelendiğinde alkol alımı ile dapoxetin arasında bir ilişki olmadığını gösterilmiştir. Dresser ve ark (739 nolu özet) 24 olguluk bir çalışmasında ise PE’da tek başına 60 mg dapoxetine ile dapoxetine 60 mg+ fosfodiesteraz V inhibitörü olarak 100 mg sildenafil veya 20 mg kombinasyonunu karşılaştırmış ve PDE 5 inhibitörlerinin dapoxetinin farmakokinetiğini değiştirmediğini ve bu kombinasyonun iyi tolere edildiğini gösterilmiştir (9).
Sonuç olarak erken boşalmanın çiftlerde önemli sorunlar yarattığı, ortalama %25-30’luk bir prevalansa sahip olduğu, erkeklerin %70’ini cinsel yaşamlarında en az bir kez bu sorunla karşılaştığı göz önüne alındığında ve ayrıca bu konunun medikal tedavisinde kullanılmak üzere FDA onayı olan ilaç bulunmadığı için, bir antidepresan olan dapoxetine FDA onayı aldığı taktirde bu endikasyonla kullanılan ilk ilaç olma özelliğine sahip olacak ve belki de sertleşme bozukluklarında viagranın yakaladığı üne ulaşabilecektir. Dapoxetine bağlı belki ileri de erken boşalma tedavisi sonrası gelişen boşalmanın gecikmesinden bahsedilecektir.
Kaynaklar:
1. Yavaşcaoğlu İ. Ejakülasyo prekoksun medikal tedavisi. Androloji Bülteni, 2003 15:21-25
2. Laumann EO, Paik A, Rosen RC. Sexual dysfunction in the United States; prevalence and predictors. JAMA 1999 281:537-544
3. Spector IP, Corey MP: Incidence and prevalence of sexual dysfunctions; a critical review of emprical literature, Arch Sex Behav, 1990, 19:389- 408
4. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, DSM-IV, 4 th ed. Washington D.C.: American Psychiatric Association, 1994
5. Masters WH, Johnson VE: Human Sexual Inadequacy. Boston; Little, Brown &Co., 1970
6. fiahin H, Bircan K: The efficacy of prilocaine-lidocaine cream in the treatment of premature ejaculation J Urol, 1996, 156:1783-1784
7. Leary MPO; Managing early ejaculation: What does the future hold? Reviews in Urology 2004 6:5-12
8. Hellstrom W, Gittelman M, Althof S ve ark: Dapoxetine HCl for the treatment of premature ejaculation; a phase ıı, randomized, double blind, placebo controlled study. 11. ISSIR Dünya Kongresinde (21.Ekim.2004, Arjantin) sunuldu. J Sex Med. 2004 1:59(abstract 097)
9. American Urological Association Meeting(AUA), Instructional and Postgraduate Course Handouts, 2005 San Antonio USA 21-26 Mayıs
Prof. Dr. Ahmet Metin, AİBÜ İzzet Baysal Tıp Fakültesi, Üroloji Anabilim Dalı, Bolu
Doç. Dr. Önder Kayıgil SB Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi, 2. Üroloji Kliniği, Ankara
Kaynak: http://www.androloji.org.tr/images/file/DID_9_Erkek%203_23.sayı.pdf
Bir önceki yazımız olan Selektif Serotonin Gerialım İnhibitörleri (SSRI) başlıklı makalemizde Aropax, Celexa ve Cipralex hakkında bilgiler verilmektedir.
Popularity: 4% [?]
Loading ...