ÇOCUK VE GENÇLERDE DEPRESYON
“Genelde neşeli, canlı, konuşkan olan Ahmet son günlerde durgunlaştı, sessizleşti. Sıkıntılı ve üzgün görünüyor. Teneffüslerde arkadaşlarıyla olmak yerine tek başına kalıyor. Derslere ilgisi azaldı. Arkadaşlarına ölümü düşündüğünden söz etmiş.
Genelde uyumlu bir öğrenci olan Selim son haftalarda sıkıntılı, huzursuz, sinirli. Arkadaşları ile tartışıyor. Öğretmenlere karşılık veriyor. Derslere ilgisi azaldı. Ders başarısı biraz düştü. Voleybol çalışmalarına gelmiyor. Bir iki kez okuldan izinsiz ayrıldı.
Ayşe dünkü derslerde keyifliydi ama bugün durgun, canı sıkkın görünüyor.
Fatma zeki ama dersleriyle pek ilgilenmiyor. Zekası oranında ders başarısı yok. İçe kapanık. Fazla arkadaşı yok. Çoğu zaman neşesiz, durgun bir öğrenci.”
Bu öğrencilerin sorunları ne olabilir? Öğretmenleri olarak bu öğrencilere nasıl davranmalısınız? Bu broşür siz değerli öğretmenleri çocuk ve gençlerde depresyon konusunda bilgilendirmek için hazırlanmıştır.
Depresyon çocuk ve gençlerde oldukça sık görülen, çocuk ya da gençte belirgin sıkıntı ve günlük işlevlerinde (ders başarısı, arkadaş, aile ve öğretmenlerle ilişkiler, etkinlikler vb) bozulmaya yol açan, intihar girişimi, sigara-alkol-madde kullanımı gibi ciddi sonuçlar doğurabilen bir ruhsal hastalıktır.
Depresyon majör depresyon (major depresif bozukluk) ya da distimi (distimik bozukluk) olmak üzere iki şekilde görülebilir. Major depresyonda aşağıda söz edilen depresif belirtilerin en az iki haftadır sürmesi ve çocuk ya da gencin ders başarısı, arkadaş ilişkisi, etkinlikler gibi işlevlerinde belirgin aksamaya yol açması gerekmektedir. Distimi major depresyondan daha hafif ancak daha uzun süreli olan depresyon tablosudur. Distimide depresif belirtilerin en az bir yıldır devam ediyor olması gerekmektedir. Distimide intihar düşünce ve girişimleri bulunmaz. Distimisi olan bir çocuk ya da gençte distimiye major depresyon da eklenebilir.
Depresif belirtiler:
Depresif çocuk ya da genç günün büyük bir bölümünde üzgün, durgun, sıkıntılı ya da hırçın ve sinirlidir. Kolay ağlayabilir.
Zevk aldığı etkinliklere (ders, spor, müzik vb) karşı ilgisi azalır. Ders başarısı düşebilir. Çoğu zaman arkadaşlarıyla beraber olmaktan kaçınır. Can sıkıntısından yakınır. Kitap okumak, televizyon seyretmek, müzik dinlemek gibi normalde zevk alarak yaptığı etkinliklerden eskisi gibi zevk almaz.
İştahı azalabilir ya da artabilir. Buna bağlı kilo değişikliği olabilir.
Uykusuzluk ya da aşırı uyuma görülebilir.
Hareketlerinde yavaşlama ya da huzursuzluk, sinirlilik ortaya çıkabilir.
Yorgunluk, bitkinlik, enerji kaybından yakınabilir.
Dikkatini toplamada, düşüncelerini yoğunlaştırmada güçlük ve kararsızlık çekebilir.
Değersizlik ve suçluluk duyguları ortaya çıkabilir. Çocuk ya da genç kendini tembel, işe yaramaz, başarısız, kötü, çirkin vb algılayabilir. Çoğu zaman sevilmediğini, diğer çocuklar kadar iyi olmadığını düşünür.
Ölüm ve intihar düşünceleri, planları ya da girişimleri görülebilir.
Depresif gençlerde okuldan, evden kaçma, sigara-alkol hatta madde kullanımı ortaya çıkabilir.
Karın ağrısı, baş ağrısı gibi bedensel yakınmaları olabilir.
Depresyon tanısı alacak kadar ciddi olmasa da depresif belirtiler çocuk ve gençlerde sık görülür. Yapılan çalışmalarda çocukların %10-%30’unda, gençlerin %20-%50’sinde çeşitli depresif belirtilerin bulunduğu gözlenmiştir. Çocuk ve gençlerde major depresyon ve distimi depresif belirtilere göre çok daha seyrek görülür.
Depresyon nedenleri:
Biyolojik nedenler: Depresyonda kalıtım önemli bir rol oynamaktadır. Ailesinde depresyon öyküsü bulunan çocuk ve gençlerde depresyon daha fazla görülmektedir.
Psikososyal etkenler: Aile içi sorunlar, anne-baba-çocuk ilişkisinin bozuk olması, anne-babanın ruh sağlığının bozuk olması, okul başarısızlığı, arkadaş ya da öğretmenle sorun yaşama, ailede ciddi hastalık, ölüm, ekonomik sıkıntı, anne-babanın boşanması, üvey anne-baba gibi olumsuz durumlar çocuk ve gencin depresyona girmesine yol açabilmektedir.
Depresyonun seyri ve tedavisi:
Hem major depresyon hem distimi tedaviyle düzelebilen hastalıklardır. Ancak çocuk ya da gencin içinde bulunduğu olumsuz psikososyal koşullar düzelmezse, depresyonun iyileşmesi zorlaşabilir ya da iyileştikten sonra tekrarlayabilir. Eğer depresyon tedavi edilmezse depresyon tablosu giderek ağırlaşabilir, depresif çocuk ya da gençte okuldan giderek soğuma, içe kapanma, arkadaş, aile, öğretmenlerden uzaklaşma, intihar girişimleri, gençlerde sıkıntılarını azaltabilmek için sigara-alkol-madde kullanımı, evden, okuldan kaçma gibi davranışlar ortaya çıkabilir.
Depresyon tedavisi:
Depresyon tedavisinde hem ilaç hem de psikoterapi gerekmektedir. Yalnızca ilaç tedavisi ya da yalnızca psikoterapi ile yeterli sonuç alınamamaktadır. İlaç tedavisi olarak antidepresan olarak bilinen ilaçlar kullanılmaktadır. Çocuk ya da gencin psikoterapisi çocuk ve ergen psikiyatristleri tarafından yapılmalıdır.
Depresif öğrencilere karşı öğretmenlerin sorumlulukları:
Depresif belirtilerin öğrencilerde sık olduğunu bilmek ve bu konuda dikkatli olmak,
Depresif belirtiler gösteren öğrencilerle konuşmak, sorunun ne olduğunu anlamaya çalışmak,
Öğrenciyi rehber öğretmene yönlendirmek ve rehber öğretmene öğrenciyle ilgili gözlemleri aktarmak,
Depresif öğrencinin ailesiyle konuşmak, aileyi depresyon konusunda bilgilendirmek,
Depresif öğrenciyi bir çocuk ve ergen psikiyatristine yönlendirmek.
Prof. Dr. Belma Ağaoğlu
Kocaeli Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Bölümü
Kaynak: http://www.gebzeyuzuncuyilataturkioo.k12.tr/cms/images/Okul_Fotograflari/Rehberlik/Cocuk_ve_ergenlerde_depresyon.doc
Bir önceki yazımız olan EPİLEPSİ NEDİR? başlıklı makalemizde beyin enfeksiyonu, beyin tümörleri ve elektriksel boşalım hakkında bilgiler verilmektedir.
Popularity: 2% [?]
Loading ...