Home » Bipolar Bozukluk

Bipolar Bozukluk

DSM-IV Tanı Kriteri

DSM-IV (Diagonistik ve İstatistik Klavuz) Bipolar Bozukluk Kriteri

  1. Majör Depresif Epizod

Aşağıda verilen tanımlar Tanı ve İstatiksel Mental Bozukluklar Klavuzu Dördüncü Baskıdan alınmıştır, 1994 (American Psychiatric Association, 1400 K Street NW, Suite 1101, Washington, DC 20005-2403 USA).

Bipolar I Bozukluk—Tanı Özellikleri (DSM-IV, p. 350)

Bipolar I Bozukluk temel özelliği klinik bir yolla bir veya daha fazla Manik Epizodlar veya Karma Epizodlar ile karakterize edilir. Çoğu kez bireyler bir veya daha fazla Majör Depresif Epizod da yaşarlar. Madde kullanımı dolayısıyla ortaya çıkan duygudurum bozuklukları (bir ilacın direk etkisi dolayısıyla, veya depresyonun diğer somatic tedavileri ile, uyuşturucu kullanımı veya toksine maruz kalma) veya Genel bir Medikal Durum nedeniyle ortaya çıkan duygudurum bozukluğu Bipolar I Bozukluk tanısına yol açmaz. Buna ek olarak, Epizodlar Şizoaffektif bozukluk için yeterince dikkate alınmaz (not better accounted) ve Şizozofreni üzerine eklenmezler. Schizophreniform Bozukluk, Deluzyonel Bozukluk, veya Psikotik Bozukluk aksi belirtilmediği sürece….

Bipolar II Bozukluk—Tanı Özellikleri (DSM-IV, p. 359)

Bipolar II Bozukluğun temel özelliği bir veya daha fazla Majör Depresif Epizodlar ve beraberinde en az bir Hipomanik Epizok tarafından karakterize edilen klinik bir durumdur. Hipomanik Epizod günlerce devam eden ve Majör Depresif Epizodun iyileşmesini takip eden euthymia ile karıştırılmamalıdır. Madde kullanımı ile ortaya çıkan Epizodlar (bir ilacın direk etkisi dolayısıyla, veya depresyonun diğer somatic tedavileri ile, uyuşturucu kullanımı veya toksine maruz kalma) veya Genel bir Medikal Durum nedeniyle ortaya çıkan duygudurum bozukluğu Bipolar II Bozukluk tanısına yol açmaz. Buna ek olarak, Epizodlar Şizoaffektif bozukluk için yeterince dikkate alınmaz (not better accounted) ve Şizozofreni üzerine eklenmezler. Schizophreniform Bozukluk, Deluzyonel Bozukluk, veya Psikotik Bozukluk aksi belirtilmediği sürece….

Majör Depresif Epizod Kriteri (DSM-IV, p. 327)

A. Aşağıdaki semptomların beş (veya fazlası) 2 hafta boyunca görülecek ve önceki işlevlere nazaran bir değişiklik gösterecek; semptomların en az biri (1) depresif mod veya (2) ilgi ve zevk kaybıdır.

Not: Genel bir tıbbı durum sebebiyle olan semptomları, veya duygudurumuyla (mood-incongruent) uyumsuz delüzyon ve sanrıları (halüsinasyonlar) içermez.

1. günün çoğunda depresif ruh hali (mood), neredeyse her gün, diğer yanlı raporlarda gösterilen (ör. üzgün veya boş hissetme) veya başkaları tarafından yapılan gözlemler (ör.ağlamaklı görünmesi).

Not: Çocuklar ve ergenlerde, irritabil (kızgınlaşabilen) duygudurumu olabilir.

2. her şeyde göze çarpan azalan ilgi ve zevk, veya neredeyse her şeyde, günün çoğundaki aktivitelerde, neredeyse her gün (yanlı beyanlar veya diğerleri tarafından yapılan gözlemlerde görüldüğü üzere)

3. diet yapılmadığı halde önemli kilo kaybı veya kilo alma (ör. bir ay içinde beden ağırlığının en az %5 değişimi), veya neredeyse hergün iştah artması azalması.

Not: Çocuklarda beklenen kilo artışının olmaması göz önüne alınmalıdır.

4. neredeyse her gün uykusuzluk veya aşırı uyku

5. psikomotar ajitasyon veya zayıflama neredeyse her gün (başkaları tarafından gözlenebilen, sadece yerinde duramama veya yavaşlamanın subjektif duyguları değil)

6. hemen her gün yorgunluk veya enerji eksikliği

7. neredeyse her gün değersizlik hissi veya aşırı veya uygun olmayan suçluluk (delüzyonel olabilir) (sadece kendine kabahat bulma veya hastalık hakkında kendini suçlama değil)

8. düşünme ve konsantrasyonda azalan yetenek, veya kararsızlık, neredeyse her gün (yanlı kayıtlarr veya başkaları tarafından gözlendiği haliyle)

9. tekrarlanan ölüm duyguları (sadece ölme korkusu değil), spesifik bir plan olmadan tekrarlanan intihar ideali, veya bir intihar girişimi veya intihar etmek için spesifik bir plan

B. Semptomlar Karma (Mikst) Epizok kriterini sağlamaz.

C. Semptomlar klinik olarak önemli üzüntü (distress) veya sosyal, iş yeteneklerinin, veya diğer önemli alanlarda işler işlev eksikliğine yol açar.

D. Semptomlar bir maddenin (ör. Uyuşturucu kullanımı, bir ilaç) veya genel bir tıbbı durumun (hipotiroidzm) direk psikolojik etkisinden dolayı değildir.

E. Semptomlar bir yakının kaybına yorulamaz, ör. sevilen bir yakının kaybı sonrası, semptomlar 2 aydan fazla sürer veya dikkate değer fonksiyon zayıflaması, değersizlikle birlikte morbid meşguliyetler, intihar ideali, psikotik semptomlar, veya psikomotor zayıflama tarafından karakterize edilir.

Manik Epizod Kriteri (DSM-IV, p. 332)

A. Ayrık bir anormal ve kuvvetle yükselen, sınırlanmamış (expansive), veya irritabl duygudurumu, en az 1 hafta sürer (veya herhangi bir süre eğer hastaneye yatırılmayı gerektiriyorsa).

B. Duygudurum rahatsızlığı (disturbance) süresince, aşağıdaki semptomların üç (veya daha fazlası) devam eder (duygudurumu irratabl ise sadece 4ü) ve önemli bir derecede mevcuttur:

1. kendini sevme veya büyük-görmenin (grandoisity) kabarması

2. uyku ihtiyacının azalması (ör. sadece 3 saatlik uykudan sonra dinlenmiş hisseder)

3. normalden daha konuşkan veya konuşmaya devam etmede baskı (pressure)

4. fikirlerin uçuşması veya düşüncelerin artması yarışmasına dair subjektif deneyim

5. dikkat dağınıklığı(distractability) olması (ör. dikkat çok kolayca önemsiz ve ilgisiz dış uyarıcılarca (stimuli) çekilebilir)

6. hedefe yönelik (goal aimed) aktivitelerde artış (sosyal olarak, işyerinde, okulda veya cinsel olarak) veya psikomotor ajitasyon

7. acı sonuçları olma potansiyeli yüksek zevk veren aktivitelere aşırı katılmak (ör. sınırsız harcama moduna girme (buying spree), cinsel uygunsuzluklar, veya aptalca iş yatırımları)

C.Semptomlar Karma Epizod kriterini sağlamaz.

D. Duygudurum rahatsızlığı iş yaşamı fonksiyonlarını önemli oranda zayıflatacak veya sosyal aktivitelerde veya başkalarıyla ilişkilerde veya kendi ve çevresindekilere zarar vermemesi için hastaneye kaldırılmayı gerektirecek kadar ağırdır, veya psikotik özellikleri vardır.

E. Semptomlar bir maddenin direk psikolojik etkisi (ör. uyuşturucu kullanımı, bir ilaç, veya diğer tedaviler) veya bir genel tıbbi durum (ör. hipertiroid) nedeniyle değildir.

Not: Maniye benzer Epizodlara açıkça somatik antidepresan tedavisi neden olduysa (ör. ilaçlar, elektro konvulsif terapi, ışık terapisi) Bipolar I Bozukluk teşhisinde dikkate alınmamalıdır.

Karma (Mikst) Epizod Kriteri (DSM-IV, p. 335)

A. Kriter hem bir Manik Epizodu ve hem de bir Majör Depresif Epizod (süre sınırı hariç) en azından 1 haftalık periyod boyunca sağlanır.

B. Duygudurum rahatsızlığı iş yaşamı fonksiyonlarını önemli oranda zayıflatacak veya sosyal aktivitelerde veya başkalarıyla ilişkilerde veya kendi ve çevresindekilere zarar vermemesi için hastaneye kaldırılmayı gerektirecek kadar ağırdır, veya psikotik özellikleri vardır.

C. Semptomlar bir maddenin direk psikolojik etkisi (ör. uyuşturucu kullanımı, bir ilaç, veya diğer tedaviler) veya bir genel tıbbi durum (ör. hipertiroid) nedeniyle değildir.

HipoManik Epizod Kriteri (DSM-IV, p. 338)

A. Ayrık bir anormal ve kuvvetle yükselen, sınırlanmamış (expansive), veya irritabl duygudurumu, en az 4 günde sona erer, genel bir nondepresif duygudurumdan açıkça farklıdır.

B. Duygudurum rahatsızlığı periyodu boyunca, aşağıdaki semptomların üçü (veya daha fazlası) görülür (persisted), (duygudurumu irritabl ise 4 tanesi) ve önemli bir derecede görülür:

1. kendini sevme veya büyük-görmenin (grandoisity) kabarması

2. uyku ihtiyacının azalması (ör. sadece 3 saatlik uykudan sonra dinlenmiş hisseder)

3. normalden daha konuşkan veya konuşmaya devam etmede baskı (pressure)

4. fikirlerin uçuşması veya düşüncelerin artması yarışmasına dair subjektif deneyim

5. dikkat dağınıklığı olması (ör. dikkat çok kolayca önemsiz ve ilgisiz dış uyarıcılarca (stimuli) çekilebilir)

6. hedefe yönelik aktivitelerde artış (sosyal olarak, işyerinde, okulda veya cinsel olarak) veya psikomotor ajitasyon

7. acı sonuçları olma potansiyeli yüksek zevk veren aktivitelere aşırı katılmak (ör. sınırsız harcama moduna girme (buying spree), cinsel uygunsuzluklar, veya aptalca iş yatırımları)

C. Epizod semptomlar olmadığında kişinin karakterinde olmayan, işlevlerindeki belirsiz değişimle ilgilidir.

D. Duygudurumundaki rahatsızlık ve fonksiyonlarındaki değişim başkalarınca gözlenebilir.

E. Epizod sosyal ve iş fonksiyonlarında dikkate değer derecede zayıflama yapacak, hastaneye yatırılma gerektirecek, kadar ağır değild, veya psikotik özellik yoktur.

F. Semptomlar bir maddenin direk psikolojik etkisi (ör. uyuşturucu kullanımı, bir ilaç, veya diğer tedaviler) veya bir genel tıbbi durum (ör. hipertiroid) nedeniyle değildir.

Not: Maniye benzer Epizodlara açıkça somatik antidepresan tedavisi neden olduysa (ör. ilaçlar, elektro konvulsif terapi, ışık terapisi) Bipolar II Bozukluk teşhisine doğru dikkate alınmamalıdır.

Kaynak: http://www.bipolarbozukluk.info

İlgili Yazılar